દિવાળી…

જીવનમાં   સ્નેહના, ક્ષમાના, દયાના, શીલના, સંયમના,

જ્ઞાનના, સંપના, સદભાવના ને સેવાભાવના દીવા પ્રગટાવવા એટલે દિવાળી

–  શ્રી યોગેશ્ર્વર જી 

તો ફરી આવી પહોંચી દિવાળી.

દિપ+અવલી સંધિ પરથી દિપાવલી શબ્દ બન્યો છે.

 દીપ એટલે દિવો અને આવલી એટલે હારમાળા.

દીપોની હારમાળા એટલે દિપાવલી.

ભારતમાં દિવાળી ખુબ જ જોરશોર અને ધૂમધામ સાથે ઉજવવામાં આવે છે.

દિવાળીને પર્વોનો રાજા પણ કહેવામાં આવે છે.

વાઘબારસથી લઈને ભાઈબીજ સુધી તહેવારોની આ પ્રક્રિયા ચાલુ રહે 

 

કેમ ઉજવાય છે દિવાળી?

કહેવાય છે કે દિવાળીનાં દિવસે જ ભગવાન શ્રીરામ પત્ની સીતા અને ભાઈ લક્ષ્મણ સાથે

ચૌદ વર્ષનો વનવાસ ભોગવી અયોધ્યા પાછા આવ્યા હતા.

તેનો આનંદ અયોધ્યાવાસીઓમાં સમાતો નહોતો.

આગમનની તૈયારીનાં ભાગરૂપે અમાસની અંધારી રાત્રે ઘીના દિવા પ્રગટાવી પ્રજાએ

આવકાર આપ્યો હતો.

દીવા સુશોભિત થતા જ જાણે અમાસની રાત પૂનમની જેમ રોશનીથી ઝગમગી ઉઠી

હતી.

 શું છે દિવાળીનું આધ્યાત્મિક મહત્વ?

આ માટે અલગ અલગ કથાઓ અને દંતકથાઓ છે.

કહેવાય છે કે રામ ભગવાન રાવણનો વધ કરી અયોધ્યા આવ્યા હતા જેની ખુશીમાં

રામભક્તોએ દિવાળી ઉજવી હતી.

કૃષ્ણભક્તિમાં લીન ભક્તો માને છે કે કાળીચૌદશ દિવસે શ્રીકૃષ્ણ ભગવાને નરકાસુરનો

વધ કર્યો હતો. આ દાનવનાં ત્રાસમાંથી મુક્તિ મળતાં બીજા દિવસે લોકોએ ઘીના દીવા

પ્રગટાવીને દિવાળી મનાવી હતી.

તો એક કથા અનુસાર સમુદ્રમંથનમાંથી લક્ષ્મી અને ધન્વંતરિ પ્રગટ થયાં હતાં. તેના

સંદર્ભે પણ લક્ષ્મીપૂજન કરીને સમૃદ્ધ જીવનની કામના કરવામાં આવે છે.

 એક કથા અનુસાર કાળીચૌદશના દિવસે શ્રીકૃષ્ણ ભગવાને વ્રજવાસીઓને કુદરતી

આફતથી બચાવવા માટે પોતાની ટચલી આંગળી ઉપર ગોવર્ધન પર્વત ઊંચક્યો હતો,

તેથી વ્રજવાસીઓ દિવાળીના દિવસે માટી અને ગાયના છાણનો ગોવર્ધન પર્વત બનાવી

તેની પૂજા કરે છે, સાથે સાથે આજના દિવસે તેઓ ગાય, બળદને સારી રીતે શણગારે છે

અને તેની પૂજા કરે છે.

દિવાળી અને પરંપરા

દિવાળીના પર્વ સાથે ચોપડા પૂજન કરવાની પણ બહુ જૂની પરંપરા છે. વેપારીઓ

આજના દિવસે ચોપડા પૂજન કરે છે અને નવા ચોપડા ખરીદે છે.

દિવાળીના દિવસે વહેલી સવારે અને સાંજે ઘરને દીવાઓથી શણગારવામાં આવે છે.

ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ આવે તેવી કામના સાથે લક્ષ્મીજીનું ષોડશોપચારે પૂજન કરવામાં

આવે છે. તદુપરાંત ઘરના આંગણામાં રંગોળી પૂરવાની પણ બહુ જૂની પ્રથા છે.

[ સ્તોત્ર ઃ ચિત્રલેખા મેગેઝીન ]

 

‘શ્રીકૃષ્ણઃ શરણં મમ’

 ‘શ્રીકૃષ્ણઃ શરણં મમ’ તે અષ્ટાક્ષર મંત્ર છે.

તેનો અર્થ એવો છે કે શ્રીકૃષ્ણ જ મારું શરણ છે.

એટલે કે હું શ્રીકૃષ્ણનું શરણ સ્વીકારું છું.

મહારાસ

 

જન્માષ્ટમી એટલે કૃષ્ણલીલા ને સાંભરવાનો દિવસ.. શ્રી કૃષ્ણ ભગવાની બાળલીલા,  તેમની

વાંસળીની ધુન, માખણ ને ચોરી ને ખાનાર માખણચોર ની લીલા, અને આપણને ઝુમતા

કરીદે એવી રાસલીલા.

આજે મહારાસ મા આપણે સામેલ થઈ જઈએ ઃ 

શ્રૂષ્ટિ કે કણ કણ મે જીસકા આભાસ હૈ.. યહી મહારાસ હૈ 

તારો મે નર્તન ફુલો મે ઉલ્લસ હૈ.. યહી મહારાસ હૈ

આધ્યાત્મિક ચેતના કા સબમે વિકાસ હૈ.. યહી મહારાસ હૈ

વ્યાસજીના શબ્દોમાં જ જોઇએ, ‘જેમ બાળક પોતાની છાયા સાથે રમે, તેમ રમેશ વ્રજનારીઓ સાથે રાસ રમ્યા’ 

મહારાસ એટલે પ્રકૃતિ, માનવ અને પરમ ચેતનાનો ત્રિવેણી સંગમ! 

જન્માષ્ટમી મહોત્સવ

જન્માષ્ટમી કાર્ડ્સ

 

આજે ભગવાન કૃષ્ણનો જન્માષ્ટમી મહોત્સવ ગોકુળ,મથુરા, દ્વારકા, ડાકોર જેવા પ્રખ્યાત યાત્રાધામના મંદિરોની સાથે સાથે દરેક મંદિરો  કૃષ્ણ જન્મ ઉજવવા શોળેકળાએ ખીલી ઊઠયા છે.

પહેલા દિવસે કૃષ્ણ ભગવાનના જન્મનો ઉત્સવ ઉજવાય છે. આ દિવસે લોકો ઉપવાસ રાખે છે. અને દિવસભર ફળ સિવાય કશુ લેતા નથી.

દિવસે મંદિરોમાં ભજન, કિર્તન, આરતી, પ્રસાદ અને લોકો દ્વારા વ્રત કરીને ઉજવવામાં આવે છે.

લોકોના ઘરે પણ કનૈયાના બાળપણના રુપના ફોટા કે મૂર્તિ નુ પુંજન અર્ચન થાય છે.

ભગવાન કૃષ્ણના દરેક મંદિરોને ખૂબ સરસ રીતે સજાવવામાં આવે છે, ભગવાન માટે સરસ મઝાનું પારણુ તૈયાર કરવામાં આંવે છે.

ભગવાન કૃષ્ણને માખણ ખૂબ ભાવતું હતુ અને તે હંમેશા માખણ ચોરીને ખાતા હતા. તેથી આ દિવસ મટકી ફોડ તરીકે પણ ઉજવાય છે. આ દિવસે ગલીઓમાં કે શેરીઓમાં ખૂબ ઉચે દહીં અને માખણ ભરેલી મટકી બાંઘવામાં આવે છે. અને યુવકો પોતપોતાના જૂથ બનાવીને તેને તોડવાની કોશિશ કરે છે.

દિવસભાર ઉજવણી થયા બાદ મધ્યરાત્રીના બાર વાગે મંદિરોમાં ઘંટનાદ સાથે ‘નંદ ઘેર આનંદ ભયો જય કનૈયાલાલ કી, જય કનૈયાલાલ કી હાથી ઘોડા પાલકી’ સાંભળવા મળે છે. માખણ અને પંજરીનો પ્રસાદ વેહેંચાય છે.

બીજા દિવસે લોકો ઉપવાસના પારણા કરે છે એટલે કે જે લોકો ઉપવાસ કરે છે તે લોકો વ્રત તોડે છે.

મિત્રો, જન્માષ્ટમી ના ખુબ ખુબ વધામણાં.

 

આજ સખી અષ્ટમી ને બુધવાર રે,
     પ્રગટયા શ્રી પુરુષોત્તમ પ્રાણાધાર રે

પહેરો બેની શોભીતા શણગાર રે,
     જાવું છે નંદ તણે દરબાર રે

નંદજીના ભાગ્ય તણો નહીં પાર રે,
     ધન્ય ધન્ય માતા જશોદા માડી રે

પુત્રના તો શ્રીમુખ નીરખો છો દહાડી રે,
     એવો તો પુત્ર જન્મીને સુખ દીધા રે

વિપ્રને તો દાન ઘણાં એક દીધાં રે,
     ત્યાં તો કોઇ તરિયા તોરણ બંધાવો રે

વ્હાલાજીને વિવેકે વધાવો રે,
એવી છે દાસ હરિ ભટ્ટની વાણી રે,
     તેને તમે હૃદિયામાં રાખોને આણી રે

[ લિન્ક ]

તું જાગ્યો ત્યાંથી થયું સવાર…

 

તું જાગ્યો ત્યાંથી થયું સવાર…

તારે તેજપ્રભાત ઉગ્યું, છો જગને છે અંધાર….તું જાગ્યો

ઇંકારેલા સત્ય તણો એકરાર કરી લે આજે.

પસ્તાવાના પુનિત ઝરણે પાવન થાવા ન્હાજે,

આતમને તું ઓળખી લે ને ખોલી અંતર દ્વાર…તું જાગ્યો

પાણી પહેલાં પાળ બાંધવી એ શાણાનું કામ,

મૃત્યુ પહેલાં ભાથું ભરવાં લેવું ઇશ્વર- નામ,

ચેતી લે તું અગમચેત થૈ અગમનિગમ અણસાર…. તું જાગ્યો

પંચતત્વના પરપોટા પર માયાના પડછાયાં,

 સચરાચરના ભેદભરમથી ભાવટ પર પથરાયાં

આશ પાશ તું તોડ, પોકારે મુક્તિની પગથાર… તું જાગ્યો

શબ્દરચના : રવિ ઉપાધ્યાય

બારેમાસી ગુણકારી બીટ

બીટ આપણા સ્વાસ્થ્ય માટે અનેક રીતે ફાયદાકારક હોય છે.

બીટમાં સારી માત્રામાં લોહ,વિટામિન અને ખનીજ હોય છે જે હીમોગ્લોબિન વધારે છે

અને લોહી સાફ કરે છે.

તેમાં રહેલા એન્ટીઓક્સીડેન્ટ તત્વ શરીરને રોગો સામે લડવાની ક્ષમતા પૂરી પાડે છે.

બીટને તમે સલાડ કે શાકમાં નાંખીને વાપરી શકો છો અને તેનું જ્યુસ પી શકો છો. 

દહીના મિક્સર સાથે બનાવાતુ પીણુ બધા પસંદ કરતા હોય છે.. જેમકે લસ્સી, મીઠી કે

મસાલાવાળી અને અનેક પ્રકાર ની સ્મુધી પણ આપણે વારંવાર બનાવતા હોઇએ છે..

આજે હેલ્ધી યોગર્ટ ડ્રિન્ક બનાવીએ.

 

વરસાદનું પુર્નઆગમન

લાંબા સમય બાદ વરસાદ થતા લોકો માં આનંદની લાગણી છવાઇ ગઇ 

તો ફરી આપણે પણ વરસાદ ને વધાવીએ ઃ

 
સૈ કોઇએ વિચાર્યુ ! આ વરસાદ ક્યાં ખોવાયો ?
કાળા વાદળોને ફર્માયુ ! આ વરસાદ ક્યાં રોકાયો ?
પંખીના કિલ્લોલે ઉચાર્યુ ! આ વરસાદ ક્યાં સમાયો ?
તરસતી ભૂમિથી કહેવાયું ! આ વરસાદ ક્યાં સમાયો ?
મેધનું થયું આગમન સવાયું ! વરસાદથી આનંદ છવાયો.
આરતી ભાડેશીયા.(24.8.2013)

એક ગઝલ

એક ખુબ જ સુંદર પંકિત ગુજરાતી મા…. 

જ્યારે પ્રણયની જગમાં શરૂઆત થઈ હશે,

ત્યારે પ્રથમ ગઝલની રજૂઆત થઈ હશે.એક સરસ ગઝલ

સાંભળીયે લતાજીના સુમધુર આવાજ માં…